Αθρίτιδα Γόνατος

Η άρθρωση του γόνατος μαζί με αυτή του ισχίου και της μετακαρπιοφαλαγγικής του αντίχειρα είναι από τις πιο συνηθισμένες αρθρώσεις που εμφανίζουν αρθρίτιδα.

 

Εικόνα 1: Αρθρίτιδα γόνατος

Η οστεοαρθρίτιδα  είναι το αποτέλεσμα μιας διαδικασίας φθοράς λόγω μηχανικών (π.χ βάρος),φλεγμονωδών (π.χ ρευματοειδής αρθρίτιδα) , τραύματος και διατροφικών αιτιών που οδηγούν σε δυσχέρεια ή ακόμα και στην αδυναμία εκτέλεσης απλών καθημερινών δραστηριοτήτων όπως το περπάτημα ή η άνοδος των σκαλοπατιών. Προοδευτικά ο πόνος εμφανίζεται μετά μικρή ή καθόλου δραστηριότητα (πόνος ηρεμίας)
Η θεραπεία αρχικά είναι συντηρητική με σύσταση για χρήση βακτηρίας στο αντίθετο χέρι, απώλεια βάρους, χρήση μη στεροειδών αντιφλεγμονωδών φαρμάκων και ήπια κινησιοθεραπεία για τη διατήρηση του εύρους κίνησης και της μυϊκής ισχύος.
Εάν τα συντηρητικά μέσα για έλεγχο των Εικόνα 1: Αρθρίτιδα γόνατος
συμπτωμάτων δεν είναι πλέον αποτελεσματικά, ώστε τα συμπτώματα να οδηγούν σε υποβάθμιση της ποιότητας της ζωής σας, μπορείτε να θελήσετε να εξετάσετε τη πιθανότητα χειρουργικής επέμβασης  αντικατάστασης γονάτων(ολική αρθροπλαστική γόνατος).


Ποιοί ασθενείς είναι υποψήφιοι για χειρουργείο?
Οι περισσότεροι ασθενείς που υποβάλλονται στη ολική αρθροπλαστική  γονάτων είναι ηλικίας 60 έως 80 ετών, αλλά οι ορθοπαιδικοί χειρουργοί αξιολογούν τον κάθε ασθενή χωριστά. Οι συστάσεις για τη χειρουργική επέμβαση είναι βασισμένες στον πόνο ενός ασθενή και την επακολουθούσα ανικανότητα, όχι στην ηλικία. Με την πρόοδο της τεχνολογίας δημιουργήθηκαν ισχυρές και με μεγαλύτερη διάρκεια ζωής τεχνητές αρθρώσεις που είναι κατάλληλες και για νεότερους και πιο δραστήριους ασθενείς. Οι ολικές αρθροπλαστικές γονάτων έχουν εκτελεσθεί επιτυχώς σε όλες τις ηλικίες, από το νέο έφηβο με τη νεανική αρθρίτιδα μέχρι στον ηλικιωμένο ασθενή με την εκφυλιστική

Ο ασθενής πρέπει να σκέφτεται την ολική αρθροπλαστική του γόνατος:
·    εάν νιώθει έντονο πόνο που  συνεχώς επιδεινώνεται παρά τα συντηρητικά μέτρα.
·    Εάν υπάρχει σοβαρός περιορισμός των καθημερινών δραστηριοτήτων , της κίνησης του γόνατος , μειώνοντας έτσι την ποιότητα της ζωής του (Δυσκολία έγερσης από την καθιστή θέση , περπάτημα, ανέβασμα σκαλοπατιών)
·    Εάν έχει ακτινολογικά σημεία καταστροφή της άρθρωσης και έχει παραμορφωθεί το γόνατό του (προς τα μέσα ή προς τα έξω).


Οι εναλλακτικές λύσεις της ολικής αρθροπλαστικής γόνατος που ο ορθοπαιδικός χειρουργός σας μπορεί να συζητήσει με σας περιλαμβάνουν την αρθροσκόπηση, τη μονοδιαμερισματική αρθροπλαστική  γόνατος   ή μια οστεοτομία του γόνατος.

 



Προετοιμασία για τη χειρουργική επέμβαση
Πριν το χειρουργείο ο ορθοπαιδικός χειρουργός σας θα εξετάσει την κατάσταση του δέρματος και θα καθορίσει τον προεγχειρητικό έλεγχο που περιλαμβάνει συνήθως μικροβιολογικές εξετάσεις αίματος και ούρων, ακτινογραφία θώρακος, συνεννόηση με την αιμοδοσία για εξασφάλιση αίματος για πιθανή μετάγγιση, έλεγχος των φαρμάκων για πιθανή τροποποίηση ή διακοπή πριν το χειρουργείο (salospir, plavix κ.α.) καθώς και εξετάσεις από άλλες ιατρικές ειδικότητες αν απαιτηθεί από το ιστορικό  του ασθενούς. Ο ορθοπαιδικός χειρουργός σας θα αξιολογήσει τα αποτελέσματα της κλινικής και εργαστηριακής εξέτασης σας   και θα συζητήσει με εσάς εάν η ολική αρθροπλαστική γονάτων θα ήταν η καλύτερη μέθοδος για να ανακουφίσει τον πόνο σας και να βελτιώσει τη καθημερινότητά σας. Άλλες θεραπευτικές επιλογές συμπεριλαμβανομένων των φαρμάκων, των εγχύσεων, της φυσικοθεραπείας, ή άλλων τύπων επεμβάσεων - επίσης θα συζητηθούν και θα εξεταστούν. Ο ορθοπαιδικός χειρουργός σας επίσης θα εξηγήσει τους πιθανούς κινδύνους και τις επιπλοκές της ολικής αρθροπλαστικής  γονάτων, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που μπορεί να εμφανιστούν κατά τη διάρκεια της χειρουργικής επέμβασης αλλά και στη μετεγχειρητική πορεία

Πώς γίνεται το χειρουργείο?
Μετά την ολοκλήρωση του προεγχειρητικού ελέγχου και την σύντομη συζήτηση του ιστορικού σας με τον αναισθησιολόγο θα οδηγηθείτε στο χειρουργείο. Οι πιο κοινοί τύποι αναισθησίας είναι η γενική αναισθησία, στην οποία είστε κοιμισμένοι σε όλη τη διαδικασία, και περιοχική αναισθησία, στις οποίες δεν κοιμάστε αλλά τα πόδια σας αναισθητοποιούνται. Η ομάδα αναισθησίας θα καθορίσει ποιος τύπος αναισθησίας θα είναι καλύτερος για σας. Συνήθως προτιμάται η επισκληρίδιος αναισθησία για να έχει ο ασθενής και μετεγχειρητική αναλγησία. Στην αρθροπλαστική του γόνατος αντικαθίσταται η πάσχουσα άρθρωση με μεταλλική πρόθεση και η διάρκεια του χειρουργείου είναι 1-2 ώρες. Την ώρα της επέμβασης ο ασθενής δεν πονάει και δεν έχει κάποια άλλη ενόχληση. Αφού διαμορφωθούν κατάλληλα τα οστά της άρθρωσης (μηριαίο, κνήμη, επιγονατίδα) και διορθωθούν τυχόν αξονικές παραμορφώσεις στερεώνονται είτε με τη βοήθεια ακρυλικού τσιμέντου, συνήθως το κνημιαίο πρόθεμα είτε δια της ενσφηνώσεως(press fit), συνήθως το μηριαίο πρόθεμα , τα μεταλλικά μέρη της τεχνητής άρθρωσης. Τελικά προσαρμόζεται το ειδικό πλαστικό(πολυαιθυλένιο)  που παρεμβάλλεται μεταξύ των μεταλλικών μερών και πάνω στο οποίο γίνεται η κίνηση της άρθρωσης. Τα τμήματα της πρόθεσης μοιάζουν στη φυσιολογική ανατομία του γόνατος και λειτουργούν σαν μια φυσιολογική άρθρωση. Τα μέρη της τεχνητής άρθρωσης που θα δημιουργηθεί αποτελούνται από ειδικό ανθεκτικό πλαστικό (πολυαιθυλένιο) και μεταλλικά πολύ ανθεκτικά κράματα ατσαλιού και τιτανίου, τα οποία είναι απολύτως συμβατά με τον ανθρώπινο οργανισμό.



Η τεχνητή αυτή άρθρωση αποκαθιστά τις φυσιολογικές αναλογίες που πρέπει να έχει μία άρθρωση του γόνατος ώστε να μην πονάει ο ασθενής και να είναι ικανός να γυρίσει χωρίς ιδιαίτερους περιορισμούς στις προηγούμενες καθημερινές του ενασχολήσεις. Μετά το πέρας του χειρουργείου ο ασθενής παραμένει κάποια ώρα στην ανάνηψη κάτω από τη στενή επίβλεψη του αναισθησιολόγου και του νοσηλευτικού προσωπικού έως ότου να είναι έτοιμος και έχει συνέλθει από την αναισθησία να ανέβει με το φορείο στο κρεβάτι του.

Μετεγχειρητική παρακολούθηση :
Το πρώτο βράδυ μετά την επέμβαση ο ασθενής παραμένει κλινήρης, φέρει ουροκαθετήρα, σωλήνα παροχέτευσης του τραύματος για να παροχετεύεται το αίμα από την άρθρωση και ενδοφλέβιο καθετήρα από τον οποίο λαμβάνει τα απαραίτητα φάρμακα (αντιβιοτικά, παυσίπονα, κλπ). Επίσης, επισκληρίδιο καθετήρα ο οποίος έχει τοποθετηθεί από τον αναισθησιολόγο στο χειρουργείο προκειμένου να μην πονάει και μετά από το χειρουργείο.
Την δεύτερη μέρα μετά το χειρουργείο αφαιρούνται οι παροχετεύσεις και ο ασθενής σηκώνεται από το κρεβάτι και βαδίζει με περιπατητήρα με τη βοήθεια του φυσικοθεραπευτή.



Τις επόμενες μέρες νοσηλείας ο ορθοπαιδικός σχεδιάζει ένα πρόγραμμα φυσιοθεραπείας ανάλογα με τις ανάγκες του κάθε ασθενούς, το οποίο υλοποιείται καθημερινά από τους συνεργάτες μας φυσιοθεραπευτές. Το κύριο μέλημά μας είναι να έχει το γόνατο αποκτήσει πλήρη έκταση και κάμψη ≥ 90ο από την 1η -2η μετεγχειρητική μέρα.
Την τέταρτη - πέμπτη μέρα ανάλογα ο ασθενής εξέρχεται από την κλινική πλήρως κινητοποιημένος, χωρίς ιδιαίτερο πόνο και με γραπτές οδηγίες για το διάστημα της αποθεραπείας .
Ο ορθοπεδικός χειρουργός σας ορίζει κάποια μέτρα προκειμένου να αποτρέψει τους θρόμβους αίματος και να μειώσει το οίδημα, όπως η ελαστική περίδεση, οι αντιθρομβωτικές κάλτσες και η χορήγηση αντιθρομβωτικών φαρμάκων. Για να αποκαταστήσει τη κίνηση στο γόνατο και το πόδι σας, ο χειρουργός σας μπορεί να χρησιμοποιήσει μια συσκευή, αποκαλούμενη  (CPM). Ο ασθενής κινητοποιείται χωρίς πόνο με τη βοήθεια περιπατητήρα  για τον πρώτο μήνα, όπου και γίνεται μία ακτινογραφία. Με τρίποδο βακτηρία 4-6 βδομάδες μετά το χειρουργείο και χωρίς βακτηρίες από τον τρίτο μήνα και έπειτα, οπότε και θα είναι έτοιμος να επιστρέψει πλήρως σε όλες τις καθημερινές του ενασχολήσεις χωρίς ιδιαίτερους περιορισμούς.

Επιπλοκές
Το ποσοστό επιπλοκών μετά από την ολική αρθροπλαστική  γόνατος είναι χαμηλό και πάνω από το 90% των ασθενών είναι πολύ ικανοποιημένοι από την επέμβαση. Οι κυριότερες επιπλοκές είναι:
● Πνευμονική εμβολή(0,5-1%):
Οι θρόμβοι του αίματος που δημιουργούνται κατά τη διάρκεια της επέμβασης μπορούν να εισέλθουν στην κυκλοφορία του αίματος και να προκαλέσουν εμβολή στους πνεύμονες με αποτέλεσμα αναπνευστική δυσχέρεια. Η εμβολή σπανίως είναι κλινικά σοβαρή. Για το ενδεχόμενο αυτό η κινητοποίησή του ασθενή είναι άμεση ,1-2 μετεγχειρητική  ημέρα, λαμβάνει προφυλακτική αντιπηκτική αγωγή έως και 6 εβδομάδες μετά την επέμβαση και κάλτσες διαβαθμιζομένης συμπίεσης για το διάστημα αυτό
● Φλεγμονή (1-2%):
Ανάπτυξη μικροβίων στο τραύμα μπορεί να συμβεί σε πολύ μικρό ποσοστό (<1%) και αντιμετωπίζεται με την χορήγηση των κατάλληλων αντιβιοτικών. Όλοι οι ασθενείς λαμβάνουν προφυλακτική αντιβιοτική αγωγή που ξεκινάει την προηγούμενη ημέρα της επέμβασης
·    Τραυματισμός νεύρου , ο οποίος αποκαθίσταται συνήθως τους πρώτους 6-12 μήνες και δεν προκαλεί ιδιαίτερα λειτουργικά ενοχληματα
·    Δυσκαμψία του γόνατος που αντιμετωπίζεται με φυσιοθεραπεία από την 1η μετεγχειρητική ημέρα.
Παρά τις παραπάνω επιπλοκές που αναφέρω , η ολική αρθροπλαστική γόνατος έχει σταθερά πάνω από 90% και κάποιες φορές πάνω από 95% ευχαριστημένους ασθενείς αποτελώντας μια από τις πιο πετυχημένες επεμβάσεις της σύγχρονής ορθοπαιδικής, προσφέροντας ανακούφιση και λειτουργικότητα στα χρόνια προβλήματα που προκαλεί η καταστροφή της άρθρωσης του γόνατος.    
Συζητήστε τις ανησυχίες σας λεπτομερώς με τον ορθοπαιδικό χειρουργό σας πριν από τη χειρουργική επέμβαση.